Czy IKE na obligacje skarbowe opłaca się emerytowi?

Odczyt: w moich wyliczeniach tak, w każdym wieku po sześćdziesiątce. Kto wpłaci pierwsze pieniądze na IKE do końca 2026 roku, wypłaci je bez podatku w styczniu 2030. Para, która przez pięć lat wpłaca pełny limit w obligacje EDO, kończy 2030 rok z zyskiem o 12 186 zł wyższym niż przy najlepszych obligacjach poza IKE, już po opłatach PKO. Po śmierci właściciela osoby wskazane dostają więcej niż spadkobiercy. Na minusie jest tylko pilna wypłata przed 2030 rokiem: do 150 zł opłat.

• I 2030

  pierwsza wypłata bez podatku dla każdego po 60. roku życia, który zacznie w 2026

• +1432 zł

  EDO na IKE wobec tych samych obligacji poza IKE, z 28 260 zł

• +12 186 zł

  para, która przez pięć lat wpłaca pełny limit, wobec najlepszych obligacji poza IKE

• od 2. mies.

  po śmierci właściciela osoby wskazane dostają więcej niż spadkobiercy

IKE kojarzy się z odkładaniem na emeryturę, więc łatwo uznać, że po przejściu na nią to już nie ma sensu. Weźmy parę emerytów po 60. roku życia z oszczędnościami, których nie potrzebują na bieżąco. Chcą wycisnąć z obligacji skarbowych jak najwięcej, więc każde z nich zakłada własne IKE i przez pięć kolejnych lat wpłaca pełny roczny limit. Policzyłem, co im to da, na dokumentach: na listach emisyjnych z października 2026, ustawie o IKE, ustawie o PIT i taryfie PKO BP, jedynego banku, w którym obligacje skarbowe można trzymać na IKE. Wiek po sześćdziesiątce nie zmienia w tym rachunku niczego: dla 61- i 81-latka daty, podatek i opłaty są te same. Najmocniejszy argument pojawia się tam, gdzie mało kto go szuka: przy spadku.

Ile trzeba czekać, jeśli masz 60, 70 albo 80 lat?

Ustawa pozwala wypłacić pieniądze z IKE bez podatku po ukończeniu 60 lat (albo 55, jeśli ktoś ma już uprawnienia emerytalne) i po spełnieniu jednego z dwóch warunków: wpłaty w co najmniej pięciu dowolnych latach kalendarzowych albo ponad połowa wszystkich wpłat co najmniej pięć lat przed wnioskiem (art. 34 ust. 1). Górnej granicy wieku nie ma, prawo do wpłat ma każdy od 16. roku życia (art. 3 ust. 1). Po sześćdziesiątce liczy się więc wyłącznie kalendarz, a do wypłaty prowadzą dwie drogi:

Dla każdego, kto ma co najmniej 60 lat, najwcześniejszy termin wypłaty bez podatku jest ten sam: styczeń 2030, czyli 39 miesięcy od zakupu obligacji w październiku 2026. Bez wpłaty w 2026 roku przesuwa się o rok.

Czy w wieku 75 albo 80 lat jest na to czas? Tablica GUS z marca 2026, ta sama, której ZUS używa do liczenia emerytur, podaje średnie dalsze trwanie życia łącznie dla kobiet i mężczyzn:

To średnia, a nie obietnica: część osób żyje krócej. Ale nawet u 85-latka średnia jest dwa razy dłuższa niż czas do pierwszej wypłaty bez podatku, a jeśli ktoś umrze wcześniej, reguła pięciu lat przestaje obowiązywać. Do tego wrócę niżej.

Które obligacje można trzymać na IKE i ile dają?

Na IKE trafiają tylko obligacje kupowane przez PKO BP i tylko pięć rodzin: ROR, DOR, TOS, COI i EDO (ust. 6 listów emisyjnych). Trzymiesięcznych OTS oraz rodzinnych ROS i ROD ten zapis nie obejmuje. Zacznę od pierwszej wpłaty jednej osoby: 28 260 zł z 2026 roku, wypłata w styczniu 2030. Na IKE liczę po opłatach PKO (127 zł za lata 2027–2029), poza IKE po podatku i opłacie za wcześniejszy wykup. Inflacja według projekcji NBP z lipca 2026.

Przy projekcji NBP najwięcej daje EDO: 4462 zł na IKE wobec 3030 zł poza nim. Wobec najlepszej obligacji poza IKE, czyli TOS z wynikiem 3210 zł, to 1252 zł więcej na osobę z samej pierwszej wpłaty.

Skąd ta różnica? Na każde 100 zł w EDO IKE oszczędza podatek i opłatę za wcześniejszy wykup, a opłaty PKO zabierają z tego niewielką część. Opłata za wykup waży prawie tyle co podatek, bo w 2030 roku EDO ma przed sobą jeszcze prawie siedem lat do terminu wykupu, a wypłata z IKE zwalnia z opłaty, której poza IKE przy wcześniejszym wyjściu nie da się uniknąć:

Kolejność obligacji zależy od inflacji. Przy niskiej (1,5%) wygrywa TOS, bo ma stałe oprocentowanie 4,40% przez trzy lata; przy wysokiej (6%) EDO i COI:

Pierwsza kwota na IKE, druga poza IKE. Scenariusze 1,5% i 6% (ze stopą NBP 3,00% i 5,75%) to moje założenia, a nie prognozy.

TOS to jedyna z pięciu, której wynik znam już dziś: 4159 zł na IKE przy każdej inflacji. EDO wygrywa przy projekcji NBP i przy inflacji 6% (7039 zł, przed COI z 5988 zł), a przy 1,5% przegrywa z TOS: 3787 zł wobec 4159 zł.

Ile zyska para, która przez pięć lat wpłaca pełny limit?

Wracam do pary z początku. Każde z nich wpłaca co roku tyle, ile pozwala ustawa: 28 260 zł teraz, potem w styczniu 2027, 2028, 2029 i 2030 po 30 099 zł, razem 148 656 zł na osobę. Piąta wpłata w 2030 roku spełnia warunek pięciu lat, więc wypłatę liczę w grudniu 2030: ostatnia wpłata zdąży zarobić przez 11 miesięcy, a konto zamyka się przed 31 grudnia, czyli bez opłaty PKO za 2030 rok. Dla każdej rocznej wpłaty biorę najlepszą z pięciu obligacji, osobno na IKE i osobno poza nim, żeby po obu stronach stał ktoś, kto chce wycisnąć maksimum.

Na osobę wychodzi 20 157 zł zysku na IKE wobec 14 064 zł poza nim, czyli 6093 zł więcej. Para ma dwa osobne konta i dwa limity, więc razem to 12 186 zł więcej z 297 312 zł wpłat. Przy inflacji 1,5% różnica dla pary wynosi 9658 zł, przy 6% 17 092 zł.

Co, jeśli pieniądze będą potrzebne przed 2030?

Wtedy zamiast wypłaty jest zwrot (art. 37). Podatek 19% liczy się od całego zysku, czyli od różnicy między wartością konta a sumą wpłat (art. 30a ust. 8 ustawy o PIT), a przy wykupie obligacji przed terminem jest opłata, bo listy emisyjne zwalniają z niej tylko wypłatę i przeniesienie konta. Można też zabrać część pieniędzy: przy częściowym zwrocie podatek liczy się od zysku przypadającego na tę część (art. 30a ust. 8b), ale PKO bierze za każdą taką dyspozycję 100 zł.

Zysk w zł z 28 260 zł, scenariusz NBP. Pierwsza kwota: zwrot z IKE po opłatach PKO; druga: ta sama obligacja kupiona poza IKE i wykupiona w tym samym miesiącu. Wartość ujemna oznacza mniej, niż się wpłaciło.

Zwrot z IKE kosztuje tyle co wykup tej samej obligacji poza IKE plus opłaty PKO: 150 zł za zamknięcie konta w pierwszych 12 miesiącach, potem opłaty roczne. Przy EDO po półtora roku to 46 zł, po trzech latach 88 zł.

Większy koszt kryje się w wyborze obligacji. EDO wykupione przed siódmym miesiącem nie daje nic, bo opłata (3 zł od obligacji) zjada odsetki, a po roku daje 538 zł. TOS w tym samym czasie 778 zł, ROR 863 zł. Kto ma w planach wydatek przed 2030 rokiem, przy EDO ryzykuje wyższą opłatę za wykup niż przy TOS (1 zł od obligacji).

Co się dzieje z IKE po śmierci właściciela?

Reguła pięciu lat przestaje wtedy obowiązywać. Ustawa traktuje przekazanie pieniędzy osobom uprawnionym jako wypłatę (art. 2 pkt 13 i art. 34 ust. 1 pkt 2), więc:

• bez podatku 19% art. 21 ust. 1 pkt 58a lit. b ustawy o PIT
• bez opłaty za wykup obligacji ust. 26 pkt 5 listów emisyjnych
• bez podatku od spadków i darowizn art. 3 pkt 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn
• poza spadkiem, w 14 dni jeśli w umowie wskazano osoby (art. 11 ust. 5): wystarczą akt zgonu i dokument tożsamości (art. 34 ust. 2)
• albo na własne IKE osoba wskazana może przenieść pieniądze na swoje IKE i dalej trzymać je bez podatku (art. 35 ust. 1 pkt 4)
• bez opłaty spadkowej w PKO osoby uposażone jej nie płacą (taryfa, dział I pkt 3); spadkobiercy obligacji spoza IKE płacą dziś 50 zł od osoby

Poniżej EDO miesiąc po miesiącu. Ciemna linia to wypłata z IKE: dla osób wskazanych w każdym miesiącu, dla samego właściciela od stycznia 2030. Jasna to te same obligacje poza IKE, wykupione przez spadkobierców od razu po przejęciu. Do stycznia 2030 jasna linia pokazuje też, ile dostaje sam właściciel przy zwrocie, pomniejszone jeszcze o opłaty PKO.

Po pół roku osoby wskazane dostają z EDO 604 zł, a spadkobierca tych samych obligacji spoza IKE nic, bo opłata za wykup zjada całe odsetki. Po roku 1512 zł wobec 538 zł, po trzech latach 4133 zł wobec 2732 zł. Przy 28 260 zł IKE wychodzi na plus od drugiego miesiąca we wszystkich pięciu rodzinach; w pierwszym miesiącu zjada go opłata 150 zł.

Zysk w zł z 28 260 zł, scenariusz NBP. Pierwsza kwota: osoby wskazane w IKE; druga: spadkobierca, który od razu wykupuje obligacje spoza IKE. Może je też trzymać do terminu wykupu, ale najpierw przechodzi stwierdzenie nabycia spadku, a podatek zapłaci i tak.

Bez wskazania osób pieniądze z IKE wchodzą do spadku (art. 11 ust. 5) i bank wypłaci je dopiero po stwierdzeniu nabycia spadku. Zwolnienie z podatku zostaje, bo spadkobiercy też są osobami uprawnionymi, ale znika szybka ścieżka. Wskazanie podaje się w umowie (imię, nazwisko, PESEL, udział) i można je zmienić w każdej chwili.

Co jeszcze sprawdzić przed założeniem IKE

• Jedno IKE na osobę. Zwolnienie z podatku przysługuje tylko przy jednym koncie (art. 4 ust. 1). Kto ma już IKE w funduszu, banku albo u ubezpieczyciela, przenosi je do PKO BP wypłatą transferową, zamiast zakładać drugie.
• Tylko PKO BP. Pekao też sprzedaje obligacje skarbowe, ale na IKE trafiają wyłącznie te kupione przez PKO BP (ust. 6 listów).
• Wpłata musi wpłynąć w 2026 roku, żeby ten rok liczył się jako pierwszy z pięciu. Umowa podpisana w 2026 roku ma też ten rok bez opłaty za prowadzenie.
• Opłaty PKO płaci się z rachunku do opłat 20 lutego za poprzedni rok. Jeśli tam nic nie ma, PKO wykupuje obligacje przed terminem (§ 9 ust. 7 umowy), czyli dochodzi opłata za wykup.
• Odsetki i wykupy PKO od razu zamienia na nowe obligacje według dyspozycji podanej w umowie (§ 10). W symulacji kupony COI leżą bez oprocentowania, więc wynik COI na IKE jest tu raczej zaniżony.
• Z wypłatą nie trzeba się spieszyć. Po wypłacie albo pierwszej racie IKE nie da się założyć ponownie, a w trakcie wypłaty w ratach nie można już wpłacać (art. 34 ust. 4 i 5). Do tego czasu odsetki narastają bez podatku, a po śmierci trafiają do osób wskazanych. EDO z pierwszej wpłaty trzymane na IKE do wykupu w 2036 roku daje 15 628 zł wobec 12 912 zł poza IKE, już po 314 zł opłat PKO.
• Wypłata w ratach według taryfy kosztuje 100 zł plus 5 zł od raty, a zwrot całości 50 zł. Obie opłaty PKO dziś zawiesza (zwrot po 12 miesiącach od umowy), ale tylko do odwołania.

Czego ta symulacja nie mierzy

Liczę na emisjach z października 2026. Listy na listopad i grudzień Ministerstwo Finansów ogłasza pod koniec poprzedniego miesiąca; od kwietnia 2026 parametry się nie zmieniały. Emisje z lat 2027–2030 w planie pięcioletnim liczę na tych samych parametrach, a limity na lata 2028–2030 na poziomie 2027 roku. Lata po pierwszym okresie odsetkowym zależą od inflacji, której nikt nie zna, dlatego podaję trzy scenariusze, a scenariusz bazowy to projekcja NBP, nie moja prognoza. Przy ROR, DOR i TOS zakładam, że po terminie wykupu pieniądze trafiają w tę samą serię na dzisiejszych warunkach. Opłaty PKO odejmuję bez dyskontowania, od nominału równego wpłatom.

Nie liczę też osobistego konta inwestycyjnego (OKI), które według ustawy z 3 lipca 2026 wchodzi od 1 stycznia 2027 z limitem 25 000 zł na depozyty i obligacje oszczędnościowe i bez wymogu wieku. Nie wiadomo jeszcze, czy i gdzie obligacje skarbowe będzie można na nim trzymać.

Zobacz też

Dlaczego EDO wykupione wcześnie potrafi dać zero, rozkładam w analizie ile daje obligacja, jeśli wyjdziesz wcześniej, a historię samej opłaty w tekście o jej zmianach od 2003 roku. Co dokładnie kosztuje wcześniejszy wykup obligacji z IKE i IKZE i kiedy jest bez opłaty, rozpisuję w pytaniu o wcześniejszym wykupie obligacji na IKE. Pieniądze, które mogą być potrzebne przed 2030 rokiem, porównuję w rankingach kont oszczędnościowych i lokat.

Dane do samodzielnego sprawdzenia: wszystkie emisje obligacji oszczędnościowych od 1999 roku, z oprocentowaniem w każdym okresie, marżami i opłatami za wcześniejszy wykup, publikujemy jako otwarty zbiór danych.

Zakres tego tekstu

To jest kalkulacja na publicznych dokumentach, nie porada podatkowa ani rekomendacja. Pokazuję, jak zmienia się wynik w zależności od momentu wyjścia i inflacji; decyzja zależy od sytuacji, której nie znam, przede wszystkim od tego, kiedy pieniądze mogą być potrzebne. Obligacje skarbowe są objęte gwarancją Skarbu Państwa, a nie gwarancją Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, która obejmuje depozyty bankowe do równowartości 100 000 euro. Obrotomierz zajmuje się depozytami i promocjami bankowymi; innych form IKE (fundusze, akcje) nie analizuję.

Źródła i metoda

• Ustawa o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego, Dz.U. 2026 poz. 91 : brak górnej granicy wieku (art. 3), jedno IKE (art. 4), osoby wskazane i spadek (art. 11), limit wpłat (art. 13), warunki wypłaty i wypłata po śmierci (art. 34), przeniesienie na IKE osoby uprawnionej (art. 35), częściowy zwrot (art. 37).
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 2026 poz. 592 : zwolnienie wypłaty, wypłaty dla osób uprawnionych i przeniesienia z IKE, wyłączone przy więcej niż jednym IKE (art. 21 ust. 1 pkt 58a); podatek przy zwrocie i częściowym zwrocie (art. 30a ust. 1 pkt 10, ust. 8 i 8b).
• Ustawa o podatku od spadków i darowizn, Dz.U. 2026 poz. 478 : nabycie w drodze spadku środków zgromadzonych na IKE nie podlega podatkowi (art. 3 pkt 6).
• Ministerstwo Finansów, listy emisyjne obligacji detalicznych : emisje z października 2026: listy nr 95/2026 (ROR1027), 96/2026 (DOR1028), 97/2026 (TOS1029), 98/2026 (COI1030) i 99/2026 (EDO1036); IKE tylko przez PKO BP (ust. 6), bez opłaty za wykup przy wypłacie i wypłacie transferowej z IKE (ust. 26 pkt 5).
• GUS, komunikat z 25 marca 2026 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn : średnie dalsze trwanie życia w miesiącach według wieku, łącznie dla kobiet i mężczyzn; ta sama tablica służy do obliczania emerytur.
• NBP, projekcja inflacji i PKB z lipca 2026 : ścieżka centralna inflacji 2,7% w 2027 i 2,2% w 2028 roku przy stałych stopach; to jest scenariusz bazowy tej symulacji.
• Biuro Maklerskie PKO BP, Taryfa opłat i prowizji (od 1 października 2020) : opłata roczna za konto IKE Obligacje (od 0,16% do 0,10% nominału, maksymalnie 200 zł), 150 zł za zamknięcie przed 12 miesiącami, 100 zł za częściowy zwrot, brak opłaty spadkowej dla osób uposażonych.
• Biuro Maklerskie PKO BP, komunikat nr 14/4 z 25 sierpnia 2026 : do odwołania bez opłaty za zwrot całości po 12 miesiącach i za wypłatę w ratach; przeniesienie obligacji na spadkobiercę 50 zł od osoby.
• Biuro Maklerskie PKO BP, wzór umowy o prowadzenie IKE-Obligacje : opłata pobierana 20 lutego za poprzedni rok z rachunku do opłat, a przy jego braku z wykupu obligacji (§ 9); automatyczny zakup obligacji za odsetki i wykupy (§ 10).
• podatki.biz, „Duży ZUS 2027” (11 września 2026) : prognozowane przeciętne wynagrodzenie na 2027 rok, 10 033 zł, z projektu ustawy budżetowej przyjętego przez Radę Ministrów 28 sierpnia 2026; trzykrotność tej kwoty to limit wpłat na IKE na 2027.