Kupować obligacje skarbowe od razu czy rozkładać zakup na kolejne miesiące?

Odczyt: sprawdziłem 255 emisji EDO od października 2004. Stopa pierwszego roku zmieniła się w 54 z 248 kolejnych miesięcy, zwykle w emisji tuż po decyzji RPP, a marża, od której zależy dziewięć z dziesięciu lat, tylko 18 razy. Rozłożenie zakupu na sześć kolejnych emisji zmieniało dziesięcioletni wynik netto przeciętnie o 0,08 punktu procentowego rocznie, w obie strony. Największe różnice między miesiącami tego samego roku robiła inflacja z późniejszych lat, której w dniu zakupu nie widać.

Kto przenosi większą kwotę na obligacje, często robi to stopniowo: część teraz, część za miesiąc. Pytanie brzmi, ile na tym zyskuje albo traci. Odpowiedź leży w listach emisyjnych, bo każdy miesiąc ma własną emisję z własnymi parametrami. Odczytałem je dla wszystkich EDO od pierwszej emisji i policzyłem, jak różnił się wynik dziesięcioletni w zależności od miesiąca zakupu.

Jak często MF zmienia parametry EDO?

Stopa pierwszego roku zmieniała się w co piątym miesiącu, w 31 przypadkach w dół. Marża stała przez całe lata: 1,50% od lutego 2013 do kwietnia 2020, a dziś 2,00% od czerwca 2024.

Czy parametry zmieniają się po decyzji RPP?

Porównałem 59 zmian stopy referencyjnej NBP od końca 2004 roku ze zmianami stopy pierwszego okresu w kolejnych emisjach.

Krótkie obligacje idą za stopą NBP niemal od razu: ROR w 11 z 12 przypadków już w najbliższej emisji. Przy EDO reakcja jest luźniejsza: 29 z 58 zmian w najbliższej emisji, 18 w ciągu kolejnych trzech miesięcy, a w 11 przypadkach stopa pierwszego roku nie zmieniła się wcale.

Ile zmienia rozłożenie zakupu na pół roku?

Dla każdej EDO, która zdążyła już zapaść (zakupy od X 2004 do IX 2017), policzyłem dziesięcioletni wynik netto w skali roku, z podatkiem przy wykupie. Potem porównałem dwa sposoby zakupu tej samej kwoty: całość w jednym miesiącu albo po jednej szóstej w sześciu kolejnych emisjach.

Przeciętnie rozłożenie zakupu nie zmieniało niczego (mediana −0,01 punktu), a typowa różnica w którąkolwiek stronę wynosiła 0,08 punktu rocznie, czyli około 8 zł rocznie na każde 10 000 zł.

Kiedy miesiąc zakupu miał naprawdę znaczenie?

Wykres pokazuje najsłabszy i najlepszy miesiąc zakupu w każdym roku. Rozstęp miał dwa źródła. Pierwsze to zmiana marży w ciągu roku, jak w 2005 i 2012 roku, kiedy MF obniżał ją kilka razy. To było widać w dniu zakupu, bo marża stoi w liście. Drugie to moment inflacji: EDO kupione w lutym i w grudniu 2013 miały tę samą marżę 1,50%, a różniły się o 1,14 punktu rocznie, bo ich ostatnie lata w różnym stopniu trafiły na skok cen z lat 2022–2023. Tego w dniu zakupu nie było widać wcale.

Z rzeczy, które widać w dniu zakupu, wynik na lata przesuwała tylko marża. Resztę rozstępu robiła przyszła inflacja, na którą termin zakupu nie ma wpływu.

A pieniądze, które czekają na kolejny zakup?

Tego powyższa liczba nie obejmuje: przy rozłożeniu zakupu część pieniędzy przez kilka miesięcy leży gdzie indziej. Dziś najlepsze konto oszczędnościowe w naszym katalogu z limitem co najmniej 100 000 zł płaci 6,50% przez 100 dni (Credit Agricole), wobec 5,35% w pierwszym roku EDO z października 2026. Po okresie promocji stawka spada do 0,10%. Parametry EDO nie zmieniły się od kwietnia 2026, przez siedem kolejnych emisji.

Czego ta analiza nie mierzy

Porównanie rozłożenia zakupu liczy tylko różnice między emisjami. Nie obejmuje odsetek od pieniędzy czekających na zakup ani tego, że późniejsze transze kończą się później. Dotyczy wyłącznie EDO trzymanych do wykupu; przy wcześniejszym wyjściu dochodzi opłata, opisana osobno. Dane kończą się na zakupach z września 2017, bo późniejsze EDO jeszcze nie zapadły.

Zobacz też

Ile EDO daje przy wyjściu przed terminem, rozkładam w analizie ile daje obligacja, jeśli wyjdziesz wcześniej, a jak zmieniała się opłata za takie wyjście, w tekście o opłacie za wcześniejszy wykup. Konta oszczędnościowe zbieram w rankingu kont oszczędnościowych.

Zakres tego tekstu

To jest zestawienie danych historycznych z publicznych dokumentów, nie porada ani rekomendacja. Pokazuję, jak zmieniały się parametry emisji i co z tego wynikało; sposobu zakupu nie podpowiadam. Obligacje skarbowe są instrumentem finansowym objętym gwarancją Skarbu Państwa, a nie gwarancją Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Obrotomierz zajmuje się depozytami i promocjami bankowymi; innych klas aktywów nie analizuję i nie porównuję.

Źródła i metoda

• Ministerstwo Finansów, listy emisyjne obligacji detalicznych : stopa pierwszego okresu i marża każdej z 255 emisji EDO sprzedanych od października 2004 do sierpnia 2026, odczytane z listów; ta sama emisja z października 2026 to list nr 99/2026 (EDO1036).
• Ministerstwo Finansów, archiwum listów emisyjnych : listy emisji już wykupionych, w tym wszystkich EDO sprzedanych do 2016 roku.
• Ministerstwo Finansów, tabele odsetkowe : niezależna kontrola naszego modelu wyceny, odchylenie do 0,0044 zł na 100 zł.
• GUS, miesięczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych : wskaźnik dwunastomiesięczny, którym listy indeksują EDO od drugiego roku.
• NBP, podstawowe stopy procentowe : daty zmian stopy referencyjnej, zestawione ze zmianami stopy pierwszego okresu w kolejnych emisjach.